Waar komt de naam vandaan, waar komt de mythe van Damascus-staal vandaan?

De oorsprong van het woord "damast" ligt in de hoofdstad van Syrië. Tot de 18e eeuw werd een staal uit de Indo-Perzische regio via Damascus naar Europa geïmporteerd. Dit staal werd gekenmerkt door een patroon. Het is echter niet bekend hoe dit staal precies werd geproduceerd (bron: Wikipedia).

Zelfs vandaag, in het tijdperk van postindustrialisatie, vereist het produceren van staal van een homogene, consistente kwaliteit een hoge mate van ervaring en procesbetrouwbaarheid in de productie. Het is dan ook gemakkelijk voor te stellen dat de moeilijkheden vóór de industrialisatie - in de middeleeuwen en in de oudheid - veel groter waren. Naast de kwaliteit van het staal waren het de vaardigheid en ervaring van de smid die een goed mes maakten. Het spreekt voor zich dat de kwaliteit van smid tot smid en van mes tot mes verschilde.
Het lemmetstaal van messen moet niet alleen homogeen en van constante kwaliteit zijn. Het moet ook voldoen aan soms tegenstrijdige eisen. Het is daarom cruciaal om de verschillende vereisten tegen elkaar af te wegen en een optimaal resultaat te garanderen. Enerzijds moet het messenstaal hard zijn, maar niet te hard, omdat anders het risico bestaat dat het lemmet breekt bij zwaar gebruik. Aan de andere kant mag het messenstaal ook niet te zacht zijn, omdat het mes anders tijdens het gebruik te snel zijn scherpte zou verliezen door voortdurende slijtage.

Daarom was het belangrijk om de eigenschappen te combineren. Een staal dat aan alle eisen tegelijk voldeed, kon niet met een constante kwaliteit worden geproduceerd. En dus werd een hard staal, dat scherpte en randvastheid belooft, gecombineerd met een taai staal, dat het mes de nodige flexibiliteit en weerstand tegen breken geeft. Het was belangrijk om het harde staal te positioneren op de plaats waar de afschuining/rand van het afgewerkte mes zou komen.

Voor dagelijks gebruik moet de hardheid van het staal dat het snijvlak vormt niet te hoog zijn. Damascusmessen van GÜDE hebben een snijvlak dat hard en scherp is, maar niet te hard zodat het gemakkelijk opnieuw geslepen kan worden.

Een Damascus mes begint met een stapeling van meerdere lagen staal van verschillende hardheden (meestal twee of drie). Het pakket wordt verhit in de smederij, op het vuur gelast en dan in de lengte of dwars doorgesneden, op elkaar gelegd en opnieuw op het vuur gelast. Dit wordt herhaaldelijk gedaan tot het gewenste aantal lagen staal is bereikt. De smid moet ervoor zorgen dat een bepaalde temperatuur niet wordt overschreden. Anders zou de koolstof in het staal verbranden. Wat volgt is de handigheid van de smid met hamer en aambeeld.

Door het staalpakket tijdens het vouwen en smeden te draaien, kunnen verschillende patronen op het oppervlak worden verkregen. Tot slot krijgen de messen hun visuele aantrekkingskracht in een zuurbad. Daar worden de verschillende lagen en vloeilijnen bewerkt tot een decoratief patroon.

Damascus messen van GÜDE - een lust voor het oog. Bijna te mooi om mee te werken.